YURTDIŞINDA BANKA HESABI AÇTIĞIMDA HANGİ BİLGİLERİ VERMEK ZORUNDAYIM?

Gerek kendiniz gerekse şirketiniz için banka hesabı açmanız gerektiğinde hangi bilgilerinizin paylaşılacağını öğrenmek istemez misiniz? Bu yazımızda tam da bundan bahsedeceğiz.

Günümüzde küresel finansal sistemin şeffaflığını artırmak amacıyla birçok ülke arasında bilgi paylaşımı giderek daha önemli hale geliyor. Ortak Raporlama Standartları (CRS), bu amaca hizmet eden en önemli düzenlemelerden biridir. Bu anlaşmaya göre, imzacı ülkeler, karşılıklılık temelinde, ilgili ülkelerin mukimlerine ait finansal hesap bilgilerini, finansal kuruluşlardan toplayıp ayrı bir talep gerekmeksizin (otomatik olarak) her yıl ilgili ülkeyle paylaşacaktır. Türkiye’de otomatik bilgi değişimi için bilgileri toplamaya ve paylaşmaya yetkili makam, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Gelir İdaresi Başkanlığıdır.

CRS Nedir?

CRS, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) tarafından geliştirilen bir standarttır ve ülkeler arasında finansal hesap bilgilerinin otomatik değişimini düzenler. Temel amacı, bireylerin ve kurumların vergi kaçırmasını önlemek ve şeffaflığı artırmaktır.

CRS’nin Temel Prensipleri

– Finansal Kurumların Sorumluluğu: Bankalar, yatırım kuruluşları ve sigorta şirketleri, müşterilerinin vergi mukimlik bilgilerini toplamakla yükümlüdür.

– Müşteri Tespiti (Due Diligence): Kurumlar, müşterinin hangi ülkede vergiye tabi olduğunu belirlemek için çeşitli bilgiler (ikamet adresi, TIN/vergi kimlik numarası, vatandaşlık vb.) toplar.

– Otomatik Bilgi Değişimi: Elde edilen bu bilgiler, yıllık olarak ilgili ülkenin vergi otoritesine iletilir. Bu bilgiler daha sonra müşterinin vergi mukimi olduğu ülkeye gönderilir.

Hangi Bilgiler Raporlanır?

CRS kapsamında aşağıdaki bilgiler raporlanabilir:

– Müşterinin adı, adresi, doğum tarihi ve yeri

– Vergi kimlik numarası (TIN) ve vergiye tabi olduğu ülke

– Hesap numarası ve finansal kurum bilgileri

– Hesap bakiyesi veya değeri

– Yıl içinde elde edilen faiz, temettü, gelir veya satış gelirleri

SIK SORULAN SORULAR

• Sadece Türkiye mi bilgi gönderecek?

Otomatik bilgi değişimi, diğer ülkelerde bulunan finansal hesap bilgilerinin yerleşik (mukim) olunan ülkeye her yıl karşılıklı (mütekabiliyet esasında) ve otomatik olarak elektronik ortamda gönderilmesidir.

• Otomatik bilgi değişimi kapsamında bilgi paylaşımı başladı mı?

Türkiye’nin ilk otomatik bilgi değişimi, 2018 yılında Norveç ve Letonya ile başlamıştır. Otomatik bilgi değişimi süreci zaman içerisinde Anlaşmaya taraf tüm ülkeleri kapsayacak şekilde ilerleyecektir.

• Sistem nasıl işleyecek?

Türkiye’de bulunan finansal kuruluşlar, örneğin bankalar, tespit ettikleri hesaplara ilişkin bilgileri Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına bildirecek ve Başkanlık bu bilgileri güvenli bir elektronik ağ üzerinden ilgili ülkelere gönderecektir. Benzer şekilde karşılıklı olarak (mütekabiliyet esası ile) Türkiye’nin anlaşması bulunan ülkelerde bulunan hesaplara ilişkin bilgiler söz konusu ülkelerin vergi idareleri tarafından ülkemize gönderilecektir. İki ülke arasında bilgi değişimi, hesabın 31 Aralık tarihindeki durumu ile toplanan bilgilere ilişkin olarak bir sonraki yılın Eylül ayının sonuna kadar yapılabilmektedir. Kapsama giren bir ülkeye yalnızca o ülke yerleşiklerinin (mukimlerinin) bilgisi gönderilecektir. Bir finansal kuruluşun yurtdışına doğrudan bilgi göndermesi söz konusu değildir.

• Hangi dönemin bilgileri paylaşılacaktır? Otomatik bilgi değişimi geçmiş yılları kapsamakta mıdır?

2019 yılına ilişkin bilgilerin karşılıklılık sağlanan ülkelerle değişimine başlanmış olup 2020 yılı ve takip eden yılların bilgileri 2021 yılı içinde ve takip eden yıllarda bilgi değişimi takvimine uygun olarak gerçekleştirilecektir. Bu tarihlerden önceki yıllara ilişkin otomatik bilgi değişimi yapılması söz konusu değildir.

• Kimlerin bilgileri değişime tabi tutulacaktır?

Anlaşma kapsamında, ilgili ülkelerde yerleşik (mukim)kişi ve kurumların yanı sıra, bu ülkelerde yerleşik kişilerin kontrol ettikleri Türkiye’de yerleşik olan bazı kurumların (örneğin; faiz, temettü gibi pasif gelir elde eden ya da bu amaçla varlık tutan fakat finansal kuruluş olmayan kurumlar) bilgileri paylaşılacaktır.

• Bir ülkede yerleşik (mukim) olmak ne demektir?

Genel olarak ilgili devletin mevzuatı gereğince ikametgâh, ev, kanuni merkez, iş merkezi veya benzer yapıda diğer herhangi bir kıstas nedeniyle vergi mükellefiyeti altına giren kişi ya da kurumun o ülkede yerleşik (mukim) olduğu kabul edilir.

• Finansal kuruluş gösterge bulduğu müşteriyi mutlaka bildirecek mi?

Finansal kuruluşlar gösterge buldukları müşterileriyle iletişime geçerek onlardan gerçekte nerede yerleşik (mukim)olduklarını gösteren kişisel beyanlarını ve bu beyanı destekleyen bir belgeyi isteyebilir. Eğer ilgili kişi Türkiye’de yerleşik (mukim) olduğunu beyan ediyor ve mukimlik belgesi, yerleşim yeri belgesi vb. gibi bir kanıtlayıcı belge ile bu beyanı destekliyor ise hakkında bildirim yapılmasına gerek kalmaz. Böyle bir beyanda bulunan kişinin gerçek halini yansıtacak şekilde beyan ve belge sunması sonradan karşılaşılabilecek olası yaptırımlardan sakınmasını sağlayacaktır.

• Otomatik Bilgi Değişiminin Kapsamı nedir?

Türkiye’deki finansal kuruluşlarda tutulan finansal hesap bilgileri bilgi değişimi kapsamına girmekte olup, taşınmaz ve araç gibi taşınır bilgileri otomatik bilgi değişimi kapsamında değildir. Kapsama girmesi durumunda, hem gerçek kişi (bireysel hesaplar) hem de kurumlara ait (kurum hesabı) bilgiler karşılıklı olarak paylaşılabilmektedir.

Kapsamdaki finansal hesaplar;

✓ Mevduat hesapları,

✓ Saklama hesapları,

✓ Borç ve ortaklık ilişkisi menfaati,

✓ Nakdi değer sigorta sözleşmeleri ve

✓ Düzenli ödeme sözleşmeleri (anüiteler) olmak üzere 5 kategoridedir.

Tüm hesap türlerinde hesabın yılsonu bakiyesi bildirime tabi olup, hesap bakiyelerinin kaynağına ilişkin (emekli aylığı, kira geliri gibi) bilgiler otomatik bilgi değişimi kapsamında değildir.

• Yurtdışı yerleşiklerin (yurtdışı mukimlerin) Türkiye’de kurdukları veya ortağı oldukları şirketler otomatik bilgi değişimi kapsamında mıdır?

Çok detaylı açıklamaları ve özellikli durumları olmakla birlikte, genel kural olarak Türkiye’de kurulmuş bir şirketin üretim ya da mal alım-satımı gibi aktif bir ticari faaliyetle uğraşması halinde ortağı yurtdışında yerleşik (mukim) de olsa ortaklık payı kaç olursa olsun kurum hesabı otomatik bilgi değişimi kapsamına girmez. Fakat Türk vatandaşlarının yurtdışında kurdukları şirketler adına Türkiye’de açtıkları hesapların bildirimi söz konusu olabilir.

Örnek: Türkiye’de kurulu TBC Limited Şirketi tekstil ürünleri imal etmektedir. Bu şirketin %51 hissesine sahip ortağı Bay (A) İsveç’te yerleşiktir. İsveç’e Bay (A)’nın ortağı olduğu şirketin Türkiye’deki finansal hesaplarına ilişkin bir bilgi gönderilmez.

Örnek: Norveç’te kurulu NBC şirketinin sahibi Bay (A) Norveç’te yerleşiktir. Bay (A) şirketi adına Türkiye’deki bir bankada hesap açmıştır. Bu hesabın bilgileri hesabın açılış tarihi ve bakiyesine bağlı olarak Norveç ile paylaşılabilir. Karşılıklılık (mütekabiliyet) esası çerçevesinde aynı mahiyetteki hesap bilgileri de Norveç’ten alınabilir.

Ayrıca, hesap sahibi şirketin gelirlerinin ağırlıklı olarak (%50’den fazla) faiz, kâr payı gibi pasif gelirlerden oluşması ve yabancı ülke mukiminin şirket ortaklığındaki payının %25’ten fazla olması durumunda bu şirketin hesap bilgileri otomatik bilgi değişimi kapsamına girebilir.

Bunun yanı sıra 1/7/2017 tarihinden önce açılmış bir kurum (şirket) hesabının 30/6/2017 tarihindeki bakiyesinin 250.000 ABD dolarının altında olması, müteakip yılların son günü itibarıyla da bu eşiğin aşılmaması ve finansal kuruluşun bu istisnadan yararlanmayı tercih etmesi halinde bu hesaba ilişkin herhangi bir durum tespiti yapılmaması mümkündür. Bu durumda hesap bilgileri otomatik bilgi değişiminin dışında kalır.

CRS, küresel ekonominin daha adil ve şeffaf bir şekilde işlemesi için kritik bir adımdır. Hem bireylerin hem de kurumların, bu standartlara uygun hareket etmesi önemlidir. Vergi uyumluluğunu sağlamak ve gelecekte sorun yaşamamak adına, finansal hesaplarınızla ilgili yükümlülüklerinizi göz ardı etmemenizde fayda var. Bunun gibi önemli ve kritik konularda hukuki danışmanlık almanız sizin için faydalı olabilir.

KAYNAKÇA

OECD (2025), Consolidated text of the Common Reporting Standard: Standard for Automatic Exchange of Financial Account Information in Tax Matters, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/055664b1-en.

http://www.gib.gov.tr/uluslararasi_mevzuat

DUYURU: 28.08.2020/148 centrumturkey.com